Inrichtende partijen kijken tegenwoordig veel breder naar hun ontwerp. Er wordt meer gesproken over visie, over hoe leren werkt, over pedagogisch-didactische keuzes als vertrekpunt. Meubilair en indeling volgen daarop, in plaats van andersom.
Eerlijk? Daar word ik blij van.
Want dat is precies waar ik al die tijd voor sta. Sinds ik met Lot to Learn begon, en al daarvoor als onderzoeksdocent bij het practoraat Activerende Didactiek op het Summa College, geloof ik dat een leeromgeving nooit het startpunt is. Het is het gevolg van een keuze: hoe wΓl je onderwijs geven? Hoe kijken we naar leren en ontwikkelen?
Dus ja, het is mooi om te zien dat die vraag steeds vaker terugkomt in de taal van inrichtende partijen.
Tegelijk denk ik dat er iets essentieels blijft, ongeacht hoe goed die visie ook verwoord wordt: dat voortraject hoort (deels) bij een onafhankelijke partij te liggen.
Omdat ik onafhankelijk trajecten begeleid en adviseer, een aanpak heb wat ook over professionaliseren gaat (denk aan didactiek en klassenmanagement), geen belang heb bij wΓ‘t er uiteindelijk in het lokaal komt te staan. Ik verkoop geen meubilair, geen product nou ja op kaartspel en toolbox π. Mijn verdienmodel zit in het scherper krijgen van de vraag en ondersteunen hoe we in de praktijk in het handelen en het met elkaar organiseren van het onderwijs en wat de onderwijsorganisatie daarvoor nodig heeft.
En dat maakt een wezenlijk verschil.
Een nieuwe inrichting, een verbouwing, zelfs kleine aanpassingen: het zijn allemaal veranderingen. En veranderingen vragen om meer dan een ontwerp of meubels. Ze vragen om een traject waarin een school haar visie aanscherpt, met elkaar doorleeft, en samen leert vertalen naar de praktijk. Alleen dan wordt een omgeving ook echt duurzaam bruikbaar, in plaats van over drie jaar alweer achterhaald.
Dat vraagstuk, hoe kijken we naar leren, wat vraagt dat van ons pedagogisch-didactisch handelen, wat betekent dat voor de ruimte, dat hoort eerst op tafel te liggen. Pas dan kun je als school een scherpe, heldere vraag neerleggen bij de leverancier of het bureau waarmee je graag samenwerkt. Dit vraagt tijd en investering aan de voor- en achterkant. Dat is wat ik doe.
Dus nee, dit is geen pleidooi om inrichtende partijen buitenspel te zetten. Integendeel: ik zoek juist de samenwerking op, vanuit onderwijskundige expertise en veranderkunde, naast het ontwerp. De afgelopen jaren mocht ik bij verschillende van deze partijen inhoudelijke sessies verzorgen. Wie weet herken je een deel van dit verhaal terug.
Meer kennis aan de voorkant maakt een school niet afhankelijker, maar juist sterker in het gesprek dat volgt.
En dat begint niet bij een tafel of een stoel. Dat begint bij de vraag hoe we naar ons onderwijs kijken het en het onderwijs willen geven.
